Registreer voor nieuws

Watersommelier nieuws


Ontvang HTML?

Calcium

PDF Afdrukken E-mail

Functie

Calcium is onontbeerlijk voor het beendergestel en vormt een essentieel bestanddeel van het skelet. Zowat 99% van het calcium in het lichaam bevindt zich in de beenderen en zorgt voor de stevigheid en de rigiditeit van het skelet en voor de hardheid van de tanden.

Het bot is een levend, dynamisch orgaan. Bij jongeren is de botvorming belangrijker dan de botafbraak en is de calciumbalans positief. Bij volwassenen vanaf 45 jaar en dan vooral bij vrouwen na de menopauze, neemt de botresorptie de overhand en veroorzaakt het verlies aan botmassa een negatieve calciumbalans. Dit leidt dikwijls tot osteoporose.

Recent onderzoek toont aan dat de botvorming en de calciumafzetting maximaal plaatsgrijpen tijdens de tienerjaren. Omdat de calciumabsorptie daalt met de leeftijd, is een voldoende hoge calciumopname ook bij volwassenen en bejaarden onontbeerlijk. Zuivelprodukten moeten bijgevolg op elke leeftijd deel uitmaken van de voeding.

Calcium speelt ook een belangrijke rol in talrijke metabole functies: bloedstolling, neuromusculaire prikkelbaarheid, overdracht van zenuwprikkels, spiercontracties, membraandoorlaatbaarheid, vrijstelling van hormonen.

Melk, yoghurt, kaas en zuivelprodukten zijn rijk aan calcium. Maar ook volkorenbrood, sommige mineraalwaters, broccoli, peulvruchten en noten bevatten calcium.

  • 1 glas halfvolle melk (150 ml) bevat 180 mg Calcium
  • 1 plak kaas (20 g) 160 mg
  • 50g gekookte groente 25 mg

De opname van calcium uit de voeding is allereerst afhankelijk van de behoefte van het lichaam maar ook van de aanwezigheid van vitamine D. Normaal genomen wordt 30 % van de calcium in onze voeding opgenomen. Tijdens de zwangerschap en kinderen in de groei, stijgt dit tot wel 60 %. De calciumopname vanuit de voeding is sterk gereguleerd. Extra calcium in de voeding zal dan ook lang niet altijd opgenomen worden. Anderszijds zullen zelfs hele kleine hoeveelheden calcium opgenomen worden als de behoefte op dat moment hoog is.
Er zijn ook stoffen die de opname van calcium in het lichaam tegengaan. Bekende stoffen zijn oxaalzuur, dat vooral voorkomt in rabarber en postelein, fytaat  (dat vooral voorkomt in diverse granen) Ook sommige voedingsvezels binden calcium, waardoor de opname wordt verminderd.

Calciumbehoefte

Een volwassene heeft ongeveer 1200 gram calcium in zijn lichaam, waarvan 99 % in de botten en het gebit zit. Calcium wordt samen met fosfaat vastgelegd, waardoor het gebit en skelet stevigheid krijgen. Dit kan alleen plaatsvinden als er voldoende vitamine D aanwezig is. De rest van het calcium in ons lichaam bevindt zich in het bloed, waar het een belangrijke factor is in de bloedstolling.

De calciumbehoefte wordt door verschillende factoren beïnvloed. Fosfaten verlagen de calciumuitscheiding via de urine, terwijl de urinaire afscheiding van natrium en eiwitten samengaat met de calciumuitscheiding. Vitamine D en lactose verhogen de opname van calcium in de darmen; vezels, fytaten en oxalaten hebben het omgekeerd effect.

Calciumtekort komt zelden voor, uitgezonderd bij kinderen met een calciumarme voeding (zonder zuivelprodukten) of bij kinderen die in hun voeding een te lage calcium/fosforverhouding hebben. Chronisch tekort kan bij kinderen tot een verminderde botdensiteit leiden (rachitis).

Bij volwassenen wordt aangeraden niet meer dan 2,5 g calcium per dag op te nemen om hypercalciëmie, risico's op nierstenen en nierfunctiestoornissen te vermijden.
Witte plekjes op de nagels zijn geen teken van calciumgebrek. Er zijn geen aanwijzingen dat voeding hier hoe dan ook een rol bij speelt. Dit geldt ook voor het afbrokkelen van nagels. Een mogelijke oorzaak kan een schimmelinfectie zijn.

Aanbevolen dagelijkse opnamehoeveelheid calcium

Leeftijd Calcium (milligram)

  • 0-5 maand 400
  • 6 - 11 maand 600
  • 1 - 10 jaar 800
  • 11 - 14 jaar 1000
  • 15 - 18 jaar 1200
  • Volwassenen 900
  • Vrouwen na menopauze 1200
  • 60 - plussers 1200
  • zwangerschap 1200
  • borstvoeding 1200