Registreer voor nieuws

Watersommelier nieuws


Ontvang HTML?

De Standaard - 09/09/2006

PDF Afdrukken E-mail

Nog een glaasje, a.u.b.

Wegwijs in de wereld van plat water

Het klatert, parelt, bruist en stroomt. Water is er in alle soorten en maten. Het etiket op de fles drinkwater laat je graag geloven dat water zuivert, extra calcium bevat of de drinker de kracht van vulkanen geeft. Welke beloftes mag je slikken, en hoe verdrink je niet in het aanbod?

Alle merken zijn het eens over het belang van plat water. Dat kan ook nauwelijks overschat worden. De planeet, onszelf inbegrepen, bestaat voor zeventig procent uit water. Een mens kan een vijftiental dagen overleven zonder voedsel, maar sterft na enkele dagen van de dorst. Je kunt dus zeggen dat water van levensbelang is. Maar er is een groot verschil tussen het water van een fikse regenbui dat je op je tong laat parelen, het water dat je thuis uit de kraan tapt en de gebottelde vloeistof die in de supermarkt te koop is.

,,Hoewel het keurmerk 'natuurlijk mineraalwater' een oorspronkelijke zuiverheid en constante mineraalbalans garandeert, is ook ons leidingwater van een goede kwaliteit", zegt Astrid Wijenbergh, klinisch voedingscoördinator van het UZ Gasthuisberg in Leuven. ,,Maar heel wat mensen vinden het gemakkelijker of prettiger om water uit flessen te drinken."

De mineralen zorgen ervoor dat elk merk kan bogen op zijn smaak en samenstelling. De bewuste drinker kan daarover op het etiket al heel wat te weten komen. De droogrest - de mineraalwaarde die je bekomt als je een liter water laat verdampen bij honderd tachtig graden - geeft een eerste indicatie van het type water dat je schenkt. ,,Tussen de 0 en de 500 mg/l spreekt men van licht, tot 1.500 mg/l van gemiddeld en daarboven van sterk gemineraliseerd water. Iets wat je vooral in het oog moet houden bij kinderen of als je een hoge bloeddruk hebt."

De belangrijkste boodschap: drink genoeg. Wijenbergh: ,,Als volwassene moet je minstens anderhalve liter vocht per dag opnemen, naast de liter die je uit voedingsmiddelen zoals fruit en groenten haalt. Kinderen en senioren moeten iets vaker naar de fles grijpen, en ook bij hoge temperaturen en intensieve inspanningen moet je je vochtbalans in de gaten houden. Een uurtje hardlopen bij een gemiddelde temperatuur maakt je al snel anderhalve liter vocht armer." Veel drinken dus, maar je hebt er ook baat bij de juiste fles plat water te kiezen, afhankelijk van je leeftijd, conditie en inspanningen. Enkele waterprofielen.

Ik ben zwanger

,,Als aanstaande moeder moet je drinken voor twee, anders moeten je nieren overuren draaien. Het is een goed idee om altijd een flesje bij de hand te hebben. Thuis mag je gerust kraantjeswater drinken, want dat wordt streng gecontroleerd, vooral op de aanwezigheid van nitraten. Wil je zeker zijn voor je aan je glas nipt? Bel dan even de watermaatschappij. Voor je kind zul je het leidingwater wel moeten koken. Als het water je de oren uitkomt, kun je afwisselen met caloriearme dranken zoals thee, koffie, ontvette bouillon, of, in beperkte mate, lightfrisdranken."

,,Een volwassene heeft zo'n 900 mg calcium per dag nodig. De stof is verantwoordelijk voor de aanmaak van gezond weefsel en sterke botten. Als moeder in spe heb je dagelijks zo'n 300 mg extra nodig om ook je kind goed te doen groeien. Ook magnesium, dat een goede werking van de spieren en het zenuwstelsel garandeert, is essentieel. Daarvan heb je per dag zo'n 500 mg nodig omdat je baby je reserves aanboort. Laat je niet verleiden tot waters die een rijkdom aan beide mineralen afficheren, zoals Contrex of Hépar. Als je gezond en voldoende eet, kom je niets tekort. Calcium moet je vooral uit zuivelproducten halen, omdat ze nog andere belangrijke voedingsstoffen, zoals eiwitten, leveren. Magnesium vind je in noten en zaden, volgranenproducten, gedroogd fruit en zelfs chocolade. Het enige mineraal dat je als zwangere vrouw echt in het oog moet houden, is foliumzuur. Maar dat haal je niet uit water. Het belangrijkste doel van drinken is de opname van vocht en niet zozeer van mineralen."

,,Als je een hoge bloeddruk hebt of vocht ophoudt in je lichaam, moet je merken met een hoge concentratie aan natrium vermijden. Een liter Vichy zorgt voor de helft van de dagelijkse hoeveelheid zout die je mag opnemen. Ook Apollinaris en Gerolsteiner zijn te mijden. Drink liever merken als Bru, Evian, Spa, Valvert of Vittel..

een baby van twee maanden

,,Een zuigeling heeft in verhouding meer vocht nodig. Bij de geboorte is dat dagelijks zo'n 150 ml/kg, terwijl dat bij een volwassene tot 60 ml/kg daalt. Dat essentiële vocht zit in borstvoeding. Alleen wanneer het kwik boven vijfentwintig graden Celsius stijgt, kun je tussen het voeden door wat licht gemineraliseerd water geven. Zodra de tijd van het vaste voedsel aanbreekt, drinkt je kind minder melk. Daardoor bestaat het risico dat het minder vocht opneemt, maar het heeft nog altijd 100 ml/kg nodig."

,,Bij jonge kinderen moet je op het nitraatgehalte letten, dat een indicatie van vervuiling kan zijn. Hoewel de drinkbaarheidsnorm is vastgelegd op 50 mg/l, is het bij baby's niet aan te raden 15 mg/l te overschrijden. Ook de minerale samenstelling van het water moet je goed in het oog houden. Laat zuigelingen alleen licht gemineraliseerde waters drinken, zoals Aquarel, Bru, Evian, Spa, Valvert of Volvic. Te grote hoeveelheden calcium en natrium kunnen baby's en jonge kinderen niet verwerken. Vermijd daarom merken als Apollinaris, Contrex, Gerolsteiner, Vichy of Vitalinea. Chaudfontaine is geen goed idee, omdat het vrij veel chloor bevat. Ook Hépar valt uit de boot, door zijn hoge mineraalgehalte..

jong en kan niet stilzitten

,,Kinderen moeten volop groeien en hebben daarvoor genoeg vitaminen, mineralen en vocht nodig. Ze zijn voortdurend in beweging en krijgen het warm, omdat ze minder zweten dan volwassenen. Voldoende drinken is de boodschap. Frisdranken zijn uit den boze, want het zijn caloriebommen. Een kind van 15 kilo heeft gemiddeld 1 liter vocht per dag nodig, bij 30 kg wordt dat 1,5 l. Eens ze ouder dan elf zijn en minstens 45 kg wegen, moeten kinderen zo'n 2,2 l per dag opnemen. Een adolescent moet ongeveer evenveel glaasjes ophebben als zijn ouders. Omdat kinderen te hoge doses mineralen, zoals calcium en natrium, niet verwerkt krijgen, schenk je best geen Apollinaris, Chaudfontaine, Contrex, Gerolsteiner, Hépar, Vichy of Vitalinea. Houd het bij een licht gemineraliseerd water. Calcium krijgen kinderen binnen via melk en zuivelproducten."

,,Geef kinderen sowieso zo jong mogelijk de zin in water mee. Het is een kwestie van gewenning: ze vinden water heus niet vies. Tegenwoordig lijkt het erop dat water niet catchy genoeg is. Zet hun een gekleurde beker met een rietje voor, misschien helpt dat. En stop bij hun brooddoos of vieruurtje altijd een flesje water."

een harde werker

,,Een arbeider die 's zomers klinkers legt, zal liters moeten slurpen om gezond te blijven. Elke harde werker zweet en moet dat vochtverlies goedmaken. Alle minerale waters komen daarvoor in aanmerking. Let wel op je bloeddruk. Natrium, het hoofdbestanddeel van zout, kan die verhogen. Dus geen Apollinaris, Chaudfontaine, Gerolsteiner of Vichy, maar liever een glas Aquarel, Bru, Evian, Spa, Valvert of Vittel."

,,Wie last heeft van stress en vermoeidheid, moet zijn magnesiumgehalte op peil houden. De stof is gunstig voor een gezond hartritme, de spierontspanning en een goed functionerend zenuwstelsel. Een man moet dagelijks de kaap van 420 mg ronden, een vrouw heeft genoeg aan 330 mg. Je kunt merken kopen die rijk zijn aan magnesium, zoals Apollinaris, Contrex, Hépar of Vitalinea, maar dan draag je water naar de zee. Magnesium haal je vooral uit volgranenproducten, noten, zaden en gedroogd fruit. Een bouwvakker eet dus beter volkorenbrood, dan geniet hij meteen van de extra vezels. De Gezondheidsraad stelt overigens zelden tekorten aan magnesium vast, tenzij je slecht eet."

sportief

,,Geen enkele sporter kan zonder een goede hydratatie. Het vochtverlies door transpiratie moet worden goedgemaakt door te drinken. Als je dat niet doet, zweet je minder en stijgt je lichaamstemperatuur, soms tot gevaarlijk dicht tegen 40 graden Celsius. Er is wel een groot verschil tussen een uurtje fitnessen en intensieve sporten of duursporten, waarbij je 150 tot 200 ml vocht verliest per 10 tot 20 minuten. Atleten hebben ook nood aan extra mineralen. Zo moeten ze tot 500 mg magnesium per dag opnemen. Ze kunnen dus zonder schuldgevoelens een stukje chocolade eten. Bij een gemiddelde sporter volstaat het om vocht aan te voeren. Met welk merk je dat doet, is van weinig belang. Het is vooral belangrijk om regelmatig te drinken. Als je dorst hebt, is het al te laat, want je lichaam lijdt dan al aan een vochttekort. Ook als je je voldaan voelt, ben je nog niet per se voldoende gehydrateerd. Dat geldt niet alleen voor sportievelingen, maar voor iedereen, en in het bijzonder voor senioren..


al wat ouder

,,Op gevorderde leeftijd is ons lichaam het meest uitgedroogd en voelen we het minst dorst. Water maakt slechts vijftig procent van het lichaamsgewicht uit, terwijl dat vijfenzeventig procent is bij de geboorte. Je moet dus steeds meer drinken om je vochthuishouding in orde te houden, ook als je geen trek hebt. Verder kampen ouderen vaak met botontkalking. Om dat tegen te gaan, moeten ze zo'n 1.200 mg calcium per dag verzamelen. Als vrouw moet je daarmee beginnen vanaf de menopauze. Als je de stof niet uit zuivelproducten kunt halen, kan een calciumrijk water helpen. In dat geval is Contrex de beste optie. Bru, Spa en Volvic zitten aan het andere eind van het spectrum. Maar het blijft gezonder om dagelijks drie tot vier glazen melk te drinken en twee plakken kaas op je brood te leggen. De Belgen volgen beter het voorbeeld van hun noorderburen: karnemelk drinken..

op dieet

,,Mensen op dieet laten zich het ethos van zuiverheid en schoonheid van water welgevallen. Geen zorgen: geen enkel water bevat calorieën, cholesterol of vetten. De merken die zich promoten als partner voor je lijn, zoals Contrex en Vitalinea, hebben geen streepje voor. Als je wilt afslanken, moet je ook niet meer water drinken. Zorg gewoon voor voldoende vocht om de afvalstoffen uit je lichaam te drijven. Welk merk je koopt, doet er weinig toe, tenzij je een zoutbeperkt dieet volgt. Laat dan Apollinaris, Chaudfontaine, Gerolsteiner en Vichy links liggen. Verlies ook hier de voedingsdriehoek niet uit het oog. Met een evenwichtige maaltijd heb je het broodnodige calcium en magnesium. Een tekort aan die laatste stof maakt je moe, waardoor je misschien de energie niet meer kunt opbrengen om te volharden in je dieet..

Conclusie?

  • Water zuivert je lichaam en is essentieel om je lichaam te hydrateren.
  • De mooie beloftes en klinkende verkooptechnieken - ,,nu nog meer calcium!" - moeten vaak gerelativeerd worden.
  • Mineralen haal je hoofdzakelijk uit gezonde voeding.
  • Naast je behoeftes afhankelijk van je leeftijd, conditie of de aard van de inspanningen, speelt uiteraard de smaak een rol. Elke vogel drinkt zoals hij gebekt is.

Culinair water

Een ,,watertje'' wordt vaak als platjes beschouwd. Uit een recent onderzoek, uitgevoerd door het onderzoeksbureau Ipsos in opdracht van Chaudfontaine, blijkt dat twee op de drie Belgen niet gelooft dat water de smaak van een gerecht kan beïnvloeden. Veruit de meeste landgenoten staan niet stil bij hun waterkeuze op restaurant en vragen nooit advies.

Dat is jammer, vindt de watersommelier Roland Vanden Abbeele. ,,Net zoals wijn kan water harmoniëren met de smaak van een gerecht. Het scherpt de eetlust aan en is de natuurlijkste smaakversterker. Een goede waterkeuze hangt af van drie criteria: het koolzuurgehalte, de minerale samenstelling en de temperatuur. De bubbels in bruisend water wekken de eetlust op en maken het geschikt als aperitief of bij frisse, ongecompliceerde gerechten. Ideaal bij rauwe schaaldieren of asperges. Later op de avond is licht bruisend water heel geschikt om smaken te accentueren en complexere gerechten als sole Véronique of waldorfsalade in de verf te zetten. Zijn discretie past bij visgerechten of lichte roomsauzen. Plat water is de ideale begeleider van uitgesproken smaakmakers zoals rood vlees met sterk gekruide sauzen. Het is ook een goede afsluiter, voor bij de koffie of het dessert. Verder speelt de smaak een grote rol. De zachte smaak van een licht gemineraliseerd water laat de gerechten en wijnen op restaurant tot hun recht komen. Verstoor die smaak niet door het water te koud te serveren. Vermijd ook ijsblokjes. Ze doden het koolzuurgas en verstoren de smaak in het glas doordat ze vaak van kraantjeswater gemaakt zijn. Ook een schijfje citroen is een spelbreker..

door katrien steyaert (STANDAARD zaterdag 09 september 2006)